Sleutelconcepten in het middenspel – serie

Talloze onderwerpen zijnmooi beschreven en keurig uitgewerkt. Maar bij het bestuderen van partijen vanschaakstudenten, of het nou talentvolle jeugd was, of volwassen clubschakers vandivers niveau, viel me één aspect op dat ik als volgt zal proberen te beschrijven: nadatde klok is aangezet en de partij is begonnen, wordt de opening gespeeld. Veel spelers blijken redelijk goed op de hoogte van de theorie. Onvermijdelijk komt het moment waarop één van beide spelers afwijkt, waardoor beide spelers op zichzelf zijnaangewezen. In de fase daarna moeten de spelers hun weg zien te vinden in eenwirwar van varianten en plannen. Zij mogen de tactiek niet uit het oog verliezen,maar bovenal zullen zij een strategisch plan moeten bepalen. In deze fase viel mij –door de bank genomen – op dat veel clubschakers over het algemeen de momentenwaarop tactiek een rol speelt, goed in de gaten hebben. Laten we zeggen dat ergemiddeld om de vijf zetten tactiek in de stelling zit. Echter… die andere vier zettenmoeten zij toch zelf verzinnen! Maar hoe moeten zij dat doen? Waar moeten ze opletten? Welke principes dienen zij te hanteren. Hoe zien ze of een bepaald strategischkenmerk dominanter is dan een ander?Als ervaren speler en gediplomeerd schaaktrainer kon ik er meestal wel een vingerachter krijgen waar het ergens mis ging. Dat was bij elke speler telkens anders, maartoch slaagde ik er soms in om een “grootste gemene deler” in de partijen van iemandop te sporen. Daarmee was ik er nog niet. Want elke partij was natuurlijk verschillendmet de partijen die nog gingen komen. Hoe kon ik deze speler daadwerkelijk vooruithelpen hiermee? In deel 2 komen de belangrijke Pionnenstructuren aan bod!