Documenta Libraria – serie

Noli me tangere', zegt de verrezen Christus tegen Maria Magdalena volgens de Latijnse bijbelvertaling van Johannes 20,17. Weinig bijbelse uitspraken hebben zoveel interesse gewekt van zowel kunstenaars als theologen als deze drie intrigerende woorden. Het «Noli me tangere»-motief ligt aan de basis van het door het Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen gefinancierde interdisciplinaire onderzoeksproject 'Maria Magdalena en het aanraken van Jezus. Een intra- en interdisciplinair onderzoek naar de interpretatie van Johannes 20,17 in exegese, iconografie en pastorale begeleiding'. In samenwerking met het Centrum Vrouwenstudies Theologie van de Faculteit Godgeleerdheid van de Katholieke Universiteit Leuven organiseerde de onderzoeksgroep in de Maurits Sabbebibliotheek een tentoonstelling onder de titel '«Noli me tangere». Maria Magdalena in veelvoud' (23 februari tot 30 april 2006). In het eerste deel van deze tentoonstellingscatalogus exploreren de vier promotoren van dit project, Sabine Van den Eynde, Raimund Bieringer, Karlijn Demasure en Barbara Baert de betekenis van het «Noli me tangere»-motief elk vanuit de eigen discipline. In het tweede deel van de catalogus worden de bijna dertig tentoongestelde stukken telkens met een kleurenafbeelding geïllustreerd en besproken. De kunstwerken zijn afkomstig uit diverse periodes, gaande van de vijftiende tot de eenentwintigste eeuw. Diversiteit is ook troef als men de genres en de artistieke media bekijkt: grafiek, schilderkunst, beeldhouwkunst en miniatuurkunst naast volkse reproducties. De onderzoeksgroep heeft ook hedendaagse kunstenaars uitgenodigd om hun visie weer te geven op het «Noli me tangere»-motief. De Indiase kunstenares Lucy D'Souza maakte een schilderij op het snijpunt van christendom en hindoeïsme. De fotografe Malou Swinnen portretteert een Filippijns model, terwijl de kalligraaf Brody Neuenschwander een sculptuur gemaakt heeft bedekt met een sluier met letters. De schilderes Claire Vanden Abbeele en de schilder Jan Vanriet waren bereid om hun reeds bestaande «Noli me tangere» ter beschikking te stellen. Op deze manier verbindt de tentoonstelling artistieke periodes, artistieke media en diverse werelddelen. «Noli me tangere: Maria Magdalena in veelvoud» wil u een Maria Magdalena aanbieden die verleden en heden verbindt.

Ik ben de Heer uw God. De Tien Geboden in traditie, beeld en Bijbel bundelt lezingen die door Bijbelkenners uit Vlaanderen en Nederland te Leuven gegeven werden tijdens een gelijknamige tentoonstelling van schilderijen van de Nederlandse kunstenares Dora van de Loo. Ook deze kunstwerken zijn in dit boek opgenomen. Waarom de Tien Geboden? Zijn zij niet overbodig geworden, regels van een voorbijgestreefde tijd? Vreemd genoeg is men juist vandaag de dag veel belang gaan hechten aan de decaloog in de zoektocht naar zingeving, in een versplinterde wereld die geconfronteerd wordt met soms zeer agressief zwart-wit denken en zwarte, zelden witte daden. Vanuit alle hoeken van onze globale samenleving is er nog gezonde belangstelling voor de oude joods-christelijke traditie van de Tien Geboden. Door deze te belichten vanuit de Bijbelwetenschap en de kunst biedt deze bundel een bron van inspiratie voor een zinvolle beleving.

In 1948 promoveerde Piet Schoonenberg tot doctor in de theologie op het proefschrift Theologie als geloofsvertolking. In deze studie gaf hij een indringende analyse van de discussies over het statuut en de methode van de theologie in de toenmalige Franstalige katholieke theologie. Zij hadden rechtstreeks te maken met de vernieuwing in de katholieke theologie die met het Tweede Vaticaans concilie ingang zou vinden. In het midden van de eeuw wekte die vernieuwing nog argwaan en kritiek, ook vanwege de hoogste kerkelijke instanties. Deze omstandigheden verhinderden de publicatie van de dissertatie. Pas zestig jaar later, in 2008, werd Theologie als geloofsvertolking gepubliceerd. Deze bundel bevat zeven theologische en historische essays over het boek, geschreven door Nederlandse en Vlaamse theologen en kerkhistorici, die aanzetten geven tot interpretatie en voortgezette reflectie over de problematiek die Schoonenberg behandelde. De auteurs verhelderen niet alleen de theologiehistorische context van het werk, zij laten ook zien hoe de dissertatie de basis vormde voor de latere ontwikkeling van het werk van een van de belangrijkste Nederlandse theologen uit de twintigste eeuw.

The 400th anniversary of Heribert Rosweyde's trendsetting Fasti sanctorum has put the Acta sanctorum, the hagiographical masterwork accomplished by generations of Bollandists, in the spotlight.The rich library of the Westmalle Trappists (Belgium) has a complete series of the Acta sanctorum, with extraordinary provenances: the Pope Adrian VI College of Louvain University, the Jesuit College in Bruges, the Brussels friars recollets, G.J. De Boey, the generous benefactor of St. Louis University and donator to Marquette College, Milwaukee. Moreover, the precious series was subject of a long dispute between the Trappist Abbeys of Scourmont and Westmalle. Twenty illustrations show some dedications, bookbindings, and even a bookbinder's error... A thorough application of D. Pearson's Provenance Research in Book History.The biobibliography of Father Seraphinus Lenssen O.S.C.O (1891-1960), rightfully called the "bollandist of the Trappists", is given in annex.