Ffion Mair Jones – författare

Dyma olygiad o anterliwt gan Huw Jones, Glanconwy, o gyfnod cythryblus y Chwyldro Ffrengig. Cyhoeddwyd y testun ym 1798, ond ni chafodd unrhyw sylw gan ysgolheigion yr anterliwt yn ystod yr ugeinfed ganrif, ac mae''r golygiad hwn yn dwyn drama newydd sbon i''r amlwg mewn anterliwt sy''n adrodd hanes cwymp brenin a brenhines Pabyddol ac unbeniaethol Ffrainc. Ynghyd a''r golygiad o''r anterliwt, cyflwynir yn y gyfrol destun rhai o faledi a cherddi Huw Jones, i ddwyn bardd na chafodd fawr sylw hyd yma i olwg y cyhoedd unwaith eto.

This volume approaches the fascinating figure of Iolo Morganwg - stonemason, poet and literary forger - from three distinct but interrelated angles. They all take as their starting point Iolo Morganwg''s ''marginality'' within mainstream literary society both in London and in Wales and demonstrate the strategies that he used to overcome the frustrations of his situation. Iolo''s notoriety as a literary forger provides the context for the first discussion in the volume, which considers his efforts to pass on his own work as that of famous Welsh writers of the past. This chapter looks at how important the editorial apparatus with which Iolo surrounded his forgeries was to his attempt to ensure their satisfactory reception. Secondly, two collections of printed books owned by Iolo and containing marginal commentary in his hand are explored. The discussion here demonstrates Iolo''s keen interest in the forging of a path for the Welsh language within the developing public domain of the regional eisteddfodau and also his complex personal relations with some of the more successful authors of his day. Iolo''s vulnerability and marginality within the context of a Welsh public sphere are both brought to the fore in this chapter. Finally, the volume turns to the marginalia left by Iolo on letters within his collection of correspondence, showing his extraordinary creativity and bringing to attention for the first time some of his unpublished work in the fields of Welsh and English poetry and on matters relating to the Welsh language.

Ar drothwy trichanmlwyddiant ei enedigaeth, mae''r gyfrol hon yn cyflwyno’r astudiaeth lawn gyntaf o Thomas Pennant, y naturiaethwr a''r teithiwr o Sir y Fflint, ar gyfer cynulleidfa Gymraeg ei hiaith. Er gwaethaf ei fri rhyngwladol yn ei ddydd, esgeuluswyd Pennant yn ddiweddarach gan ei gydwladwyr mewn cof niwlog fel ‘teithiwr’. Cynigir yma ddarlun mwy cymhleth sy’n cydnabod ei le fel un o feddylwyr polymathig yr Oleuedigaeth, â’i ddiddordebau’n rhychwantu byd natur, celf a hynafiaethau. Edrychir ar y Cymry allweddol a ddylanwadodd ar ei waith – o Forrisiaid Môn, sylfaenwyr Cymdeithas y Cymmrodorion, hyd at John Lloyd, rheithor rhadlon Caerwys, a’r artist Moses Griffith o Ben Llŷn. Wrth bendroni sut y ciliodd Pennant o olwg ei gyd-Gymry, ystyrir argyfwng adroddiad y Llyfrau Gleision a’r wleidyddiaeth ieithyddol a ddaeth yn ei sgil, cyn ymddangosiad cyfieithiad llawn yn y Gymraeg o’r Teithiau yng Nghymru, ganrif wedi marwolaeth yr awdur.

Ar drothwy trichanmlwyddiant ei enedigaeth, mae''r gyfrol hon yn cyflwyno’r astudiaeth lawn gyntaf o Thomas Pennant, y naturiaethwr a''r teithiwr o Sir y Fflint, ar gyfer cynulleidfa Gymraeg ei hiaith. Er gwaethaf ei fri rhyngwladol yn ei ddydd, esgeuluswyd Pennant yn ddiweddarach gan ei gydwladwyr mewn cof niwlog fel ‘teithiwr’. Cynigir yma ddarlun mwy cymhleth sy’n cydnabod ei le fel un o feddylwyr polymathig yr Oleuedigaeth, â’i ddiddordebau’n rhychwantu byd natur, celf a hynafiaethau. Edrychir ar y Cymry allweddol a ddylanwadodd ar ei waith – o Forrisiaid Môn, sylfaenwyr Cymdeithas y Cymmrodorion, hyd at John Lloyd, rheithor rhadlon Caerwys, a’r artist Moses Griffith o Ben Llŷn. Wrth bendroni sut y ciliodd Pennant o olwg ei gyd-Gymry, ystyrir argyfwng adroddiad y Llyfrau Gleision a’r wleidyddiaeth ieithyddol a ddaeth yn ei sgil, cyn ymddangosiad cyfieithiad llawn yn y Gymraeg o’r Teithiau yng Nghymru, ganrif wedi marwolaeth yr awdur.