Johan Toonstra – författare

Het herkennen van dermatologische beelden is voor een huisarts niet altijd eenvoudig. Vele huidziekten hebben meer dan een manier om zich te presenteren in kleur, vorm en uitbreiding. Het kan lastig zijn een juiste diagnose te stellen. Niet alle behandelingen blijven even effectief, waardoor naar andere therapie-opties gekeken moet worden of nader onderzoek naar oorzaken of onderliggende aandoeningen noodzakelijk is.Casuïstiek in de dermatologie is uitermate geschikt als een ondersteuning in het dermatologisch handelen van huisarts. Het maak het niet alleen gemakkelijker om al bij het eerst consult de dermatosen te herkennen of een differentiële diagnose te stellen, maar ook om het juiste aanvullende onderzoeken te doen en een behandeling te starten. Gekozen is voor een unieke invalshoek: duidelijke kwaliteitsfoto’s van een huidaandoeningen worden aangevuld met relevante informatie, waarna vragen gesteld worden, bijvoorbeeld over de prognose, de therapie of welke vragen aan de patiëntgesteld moeten worden. Op de volgende pagina’s worden deze vragen beantwoord en toegelicht met nieuwe afbeeldingen. Op een bondige manier wordt ingegaan of differentieeldiagnostische overwegingen en therapeutische mogelijkheden. De praktische en actieve vraag-antwoordstructuur maakt het boek niet alleen geschikt als oefenboek om nieuwe kennis op te doen, maar ook om bestaande kennis te testen. Casuïstiek in de dermatologie is primair gericht op de praktijk van de huisarts (in opleiding), maar ook dermatologen (in opleiding zullen er veel nuttige informatie in kunnen vinden. Daarnaast is het zeer geschikt voor onderwijs en nascholing. Het boek is het eerste deel van een serie. In 2010 verschijnt deel 2, waarin op een vergelijkbare manier nieuwe casussen worden gepresenteerd.

Het is een bekend gegeven dat artsen het gemakkelijkst leren en onthouden aan de van patiëntencasussen. De "Casuïstiek in de dermatologie"-serie, waarvan dit het tweede deel is, sluit hier naadloos op aan. In het boek worden 110 ziektegeschiedenissen gepresenteerd. Aan de hand van één of twee afbeeldingen van een huidaandoening, aangevuld met relevante informatie uit anamnese en lichamelijk onderzoek, wordt de lezer gevraagd een diagnose te stellen. Daarnaast kan zij of hij door het beantwoorden van vragen over oorzaak, beloop, epidemiologie, differentiële diagnose, laboratoriumonderzoek etc. voor zichzelf duidelijk krijgen of de kennis over dat ziektebeeld voldoende is om te herkennen en patiënten op de juiste manier te begeleiden.Dit boek nodigt bij uitstek uit om in een ( al dan niet verloren) 5-10 minuten een casus ter hand te nemen. Daarnaast is het ook zeer geschikt als naslagwerk, omdat belangrijke gegevens voor de praktijk in de antwoorden verwerkt zijn en meestal gedetailleerder zijn dan in de bekende dermatologie handboeken.Dat de formule van de "Casuistiek in de dermatologie"-serie gewaardeerd wordt, blijkt uit het succes van Deel 1, met een lovende boekbespreking in Huisarts & Wetenschap in 2010 en de enthousiaste reacties op de hierop gebaseerde nascholingsbijeenkomsten.

Voeten en nagels is de herziene versie van Nagelaandoeningen (2010).

Dit boek helpt voetzorgverleners als (medisch) pedicures, podotherapeuten en podologen de meeste nagelaandoeningen te herkennen. Het biedt bovendien informatie over de mogelijke oorzaken. Met deze kennis kan de voetzorgprofessional beslissen de nagelafwijking - indien mogelijk en nodig - zelf te behandelen, te kiezen voor een afwachtend beleid of door te verwijzen naar de huisarts. Het boek helpt ook de cliënt goed te informeren over alle aspecten van de nagelaandoening.

De auteurs behandelen afwijkingen in de vorm en structuur van de nagel, kleurverandering, loslaten van nagels, afwijkingen rondom de nagel zoals omloop, afwijkingen bij psoriasis, bij schimmelinfecties en bij andere huidaandoeningen, de pijnlijke nagel, aandoeningen door trauma, invloed van geneesmiddelen op het nagelapparaat, veranderingen door inwendige ziekten en tumoren van het nagelapparaat. 

De auteurs, beiden (voormalig) dermatoloog, schreven eerder voor voetzorgverleners Voeten en huid (2009, tweede editie 2016), Voeten en kanker (2016) en Voeten en schimmels (2016). 

In Voeten en nagels, de tweede editie van Nagelaandoeningen (2010) kan gezocht worden op symptomen en op oorzaken van nagelaandoeningen die in het boek worden behandeld. Ruim 200 afbeeldingen van hoge kwaliteit maken de teksten inzichtelijk en vergemakkelijken het herkennen van specifieke beelden.

In dit boek worden afwijkingen aan de bloed- en lymfevaten, die aan de voeten en onderbenen kunnen voorkomen, besproken. De belangrijkste zijn perifeer arterieel vaatlijden en chronische veneuze ziekte, maar ook minder frequente vaatpathologie wordt gepresenteerd. Voetzorgverleners kunnen bij vaatziekten een belangrijke signalerende functie hebben. Subtiele afwijkingen zoals een bleke huid of blauwige verkleuring, verminderde haargroei op de tenen of een droge en dunne huid kunnen wijzen op beginnende arteriële insufficiëntie en aanleiding zijn om gericht te vragen naar koude voeten, pijn bij het lopen of mogelijke symptomen van diabetes mellitus. Licht oedeem en uitgezette aderen aan de voeten zijn vaak de eerste tekenen van chronische veneuze ziekte en bij herkenning daarvan is verergering nog eenvoudig te voorkomen.

De opzet van het boek maakt herkenning van ziektebeelden door de gebruiker eenvoudig, onder meer door een groot aantal gedetailleerde afbeeldingen. Ook is er een apart hoofdstuk waarin niet de ziektebeelden centraal staan, maar de symptomen van vaatafwijkingen. Zo wordt bij elk symptoom (cyanose, oedeem, necrose, ulcus, hyperpigmentatie, nagelafwijkingen etc.) opgesomd bij welke vaataandoeningen deze kunnen passen en wordt via kruisverwijzingen aangegeven waar de betreffende ziektebeelden in het boek besproken worden.

De auteurs, beiden (voormalig) dermatoloog, schreven eerder voor voetzorgverleners Voeten en Huid (2009, tweede editie 2016), Nagelaandoeningen (2010, tweede editie verscheen als Voeten en Nagels in 2016), Voeten en Kanker (2016) en Voeten en Schimmels (2016).

Dit boek beschrijft alle mogelijke afwijkingen aan de huid en nagels van de voeten, gecategoriseerd op kleur. Op die manier helpt het pedicures om onderscheid te maken tussen onschuldige afwijkingen en alarmsignalen waarvoor een verwijzing naar een huisarts nodig is. Ook geeft het boek pedicures praktische tips en adviezen.

Kleurafwijkingen aan de voet. Wat kleuren voetverzorgers vertellen over huid- en nagelaandoeningen  begint met een hoofdstuk over de opbouw van de huid en uitleg over hoe de huidskleur tot stand komt. Daarna volgt een hoofdstuk over de donkere huid. Herkenning van aandoeningen bij de donkere huid is complex, omdat verkleuringen als roodheid lastiger waar te nemen zijn. 

In de volgende hoofdstukken worden tien kleuren aan voeten en nagels beschreven en de ziektebeelden die daarbij passen. Een pedicure mag geen diagnose stellen,  maar kan door eenvoudig naar een kleur te kijken gemakkelijk nagaan waar zoal aan gedacht kan worden. Zekeromdat in het boek 200 foto’s van hoge kwaliteit staan.  

Dr. Johan Toonstra geeft les aan pedicures en podotherapeuten en is gespecialiseerd in afwijkingen aan de huid van voeten en aan de nagels. Hij schreef hierover met dr. Anton de Groot verschillende boeken. Tineke de Beer is ervaren medisch pedicure. Eerder schreven Toonstra en De Beer al samen het Voetenvragenboek waarbij honderd vragen uit de dagelijkse praktijk worden besproken.