Rosa Aneiros – författare

Xoel e un apaixonado dos dinosauros. Durante a excursion do cole as Fragas do Eume esta convencido de que ha atopar unha porta secreta que lle permitira conecer restos do Cretaceo. Trabucase. Si, a porta secreta da que lle falou a vella Monegunda existe, mais do outro lado non hai fosiles senon dinosauros de carne e oso! Ai dara comezo unha extraordinaria aventura na que debera fuxir das gadoupas (e das cagadas) de diplodocus, triceratops ou pteranodons grazas a axuda de Diana, Matilde e un convidado inesperado: o fedello de Carlos, o mais malote da escola. Os catro xuntos descubriran a importancia e a fortaleza da manda ao invocar o seu berro de guerra: Belcebu, comeme o cu!

Unha mañá de outono calquera no MoMA de Nova York Abril Andrade contempla «A noite estrelada» de Van Gogh cando recibe noticia da irreversibilidade do seu cancro e, seguidamente, do falecemento do tío Bastián. A herdanza do vello faro familiar proporciónalle un inesperado refuxio onde o mar, a area e os toxos conforman a paisaxe solitaria na que ela se resigna a aceptar a súa propia morte. Contra todo prognóstico, unha corza esmagada no asfalto, un raposo famélico chamado Leonardo, un furtivo farfallán e retranqueiro, un torneo de fútbol veterano, unha nena que cheira a ouriños e unha sementeira de cebolas acompañada dun breve tratado para o seu cultivo demóstranlle que a vida, ás veces, é quen de meter un gol no tempo de desconto. Rosa Aneiros volve engaiolarnos cunha novela sobre a beleza, a fraxilidade, a observación da natureza, os coidados, a memoria tramposa, a culpa e a íntima alegría de sentirse viva no medio dunha noite negra cando, de xeito inesperado, dan en esfacharear as estrelas.

Xoel, Matilde, Diana e Carlos van de campamento a unha aldea preto de Triacastela. As vacacións preséntanse aburridísimas porque teñen prohibidos os videoxogos e as cartas do seu xogo favorito. Mais, coma sempre, a súa intuición erra de cheo. Sonche ben expertos en meterse en sarillos! A visita ao xacemento arqueolóxico de Cova Eirós serviralles de porta de entrada ao Plistoceno. Desta volta, a súa principal ameaza será unha nena neandertal, rebuldeira e divertida, coa que deberán facer boas migas se queren sobrevivir nun mundo tan hostil como fermoso. O Paleolítico galego amosaralles os seus segredos mellor gardados, onde non todo é o que parece, amigos! Logo de viaxar ao Cretáceo en «Catro plumas de dinousauro», Xoel e os seus amigos viven outra apaixonante aventura, desta volta no Paleolítico, ao berro de «Mamut, cómeme o cu!».

Unha mana Orestes sae da casa e atopa todo demasiado estrano, coma se o mundo tolease. De supeto, ve a sua irma pequena soa na beirarrua. Contalle que conseguiu fuxir do rei Koopa, pero que debe regresar axina ao castelo onde estivo secuestrada e deixou esquecido o seu osino. A partir dese momento, Orestes inicia unha disparatada carreira seguindo o rastro da sua irma polas ruas dunha cidade estrepitosa, onde vai ter que lidar coas normas de circulacion viaria se quere chegar vivo a meta.

Edelmira odia duas cousas por riba de todo: a nata do leite e o seu nome. A primeira consegue eliminala cun coador vello, pero da segunda non hai maneira de librarse. Chamanlle asi polo avo Edelmiro, e el tampouco lle gusta nada porque e un verdadeiro tuzaro. Por iso, cando o seu pai lle anuncia que pasara o veran co avo en Marabilia, Edelmira non pode crelo. Van ser uns meses terribles! Mais todo muda na aburrida aldea coa chegada de dous nenos, Andre e Daniel, cos que inicia arriscadas expedicions na procura de corsarios choscos, frotas de flamengos e gatos con cola de dinosauro. Ata que algo aparece inesperadamente no mar para mergullalos nunha extraordinaria aventura que os convertera en afoutos bichicomas.

Cando Xelis descubriu aquela botella de mar na regana mais agochada da Punta de Bruaboi, decatouse de que algo extraordinario estaba a piques de acontecer. Unha gran mancha de plasticos, que navegaba erratica polos oceanos, deu en ameazar a illa de Otilc e puxo en perigo os seus habitantes. Os grandes guieiros da natureza non saben como actuar. Xelis inicia enton unha arriscada viaxe no lombo do mascato Mult ata as inmediacions do circulo polar artico, onde conecera a Ilva, o avo Jonas e a sua extraordinaria fabrica de luz. Xuntos emprenderan a dura tarefa de atrapar a illa de plasticos para evitar a desfeita ecoloxica do planeta. Seran capaces de facelo? Como podes axudalos ti? Unete a esta fantastica tribo na apaixonante aventura de salvar os oceanos!

A nai de Noelia e Miguel non ten cartos para pagar o piso, xa que foi despedida do estaleiro onde traballaba. Hai un grupo de persoas solidarias que está axudando a familia para lograr un aprazamento e evitar que os tres queden na rúa. Por riba, desde que a avoa Elizabeth marchou, os domingos perderon a maxia dos contos incas e cidades perdidas que tanto lle gustaban a Noelia. Como a guerreira inca Chañan Curi Coca, a escolleita, que nunca se rende, Noelia pensa nunha nova estratexia para, chegada a hora da batalla, organizar a defensa coa axuda da súa veciña Mamá Huaco.

É noite, a marea vai para arriba e chove a esmadrasar cando unha muller penetra ás agochadas nunha illa practicamente inexpugnable na boca da ría. É a neta da Rubia, a tola do argazo. A filla da expulsada. Sibila regresa ao lugar en que foi animal sen domesticar nun tempo en que todo foi seu. Agora nada ten agás a encarga dunha misión que cumprir e a terrible certeza de que lle vai a vida niso. Durante a estadía na illa irá descubrindo o salvaxe que nela habita: as tensións lacerantes entre quen é e de quen vén sendo; entre un pasado que estoura e un futuro que a aboca ao abismo; entre a ansia da mente e a vontade voraz do corpo. En «Sibila», a nova novela de Rosa Aneiros, nada é o que parece. Ou si. Talvez sexa exactamente o que parece, o que ninguén quere ver.

Sol de Inverno, a obra coa que Rosa Aneiros gañou o Premio Xerais 2009, é unha novela comprometida, densa e cun pouso de lirismo que debuxa o periplo vital dunha personaxe: Inverno. A protagonista habita diversos escenarios que nos conducen desde a perdida aldea de Antes a Barcelona, para relatarnos a crueldade da guerra; e logo ás circunstancias da fuxida a Francia; ao emblemático barco Ipanema; ao longo exilio cubano; á revolución castrista; e mesmo á viaxe ao París do maio do 68. Será en Cuba onde atopamos o pouso da emigración e dos descendentes dos cimarróns, da memoria infinita da tata Luzdivina e do cheiro das follas de tabaco do bisavó Andrés, un escenario clave para entender a singradura dunha protagonista que turra por volver a Antes. Para o xurado do Premio Xerais 2009 "Sol de Inverno constrúe un mundo simbólico e máxico polo que deambulan seres entrañables para crear un relato de pulso vagoroso, que reborda nun potente río de historias. A memoria do exilio, as súas voces e as súas feridas, que Inverno debe lamber unha e outra vez, marcan o pulso desta novela que destaca pola rebeldía dos personaxes na defensa dos ideais e da xustiza."

Resistencia, a obra que constitue o debut de Rosa Aneiros en Xerais Narrativa, percorre a historia politica e social de Portugal, a traves da vida de personaxes pertencentes a varias xeracions, desde os anos vinte ata os anos noventa do seculo XX. Merce ao relato, a traves dunha voz narrativa omnisciente, preferentemente presentada en terceira persoa, que protagonizan os personaxes principais -Dinis e Filipa- artellase un percorrido centrado na represion exercida en Portugal durante as dictaduras de Salazar e Marcelo Caetano e na actividade da resistencia clandestina antifascista; un pano de fondo fundamental entretecido co relato dun bo numero de historias de amor, entre as que salientan a de Dinis -un obreiro da fabrica de vidro Irmans Stephen- e Filipa -filla dun rico comerciante de Coimbra-. Dinis e Filipa namoran perdidamente sen calibrar as consecuencias. O Pinhal do Rei, no oeste portugues, converteuse no testemuno da vida. Pero ninguen pode escapar os designios do tempo e a vida dos amantes viuse marcada polas adversas circunstancias politicas que desangraron Portugal ata a Revolucion dos Caraveis. Para os protagonistas a militancia politica non foi unha opcion senon unha esixencia e tiveron que pelexar contra a miseria e contra os seus propios sentimentos. E loitaron desesperadamente coa unica arma da que dispunan: a resistencia. Resistencia e unha novela de amores afastados na que todo o move o amor, que case sempre nace inocente e que axina se vai tornando complexo e dificil. Unha novela memorable que se move entre a exaltacion da resistencia politica exercida por alguns personaxes e o amor entendido como algo cruel que converte as persoas en escravas. Novela apaixonante, escrita co impeto da vida, dificil de esquecer; Resistencia e, pois, toda unha singradura a traves da historia portuguesa da man de duas familias maldicidas pola escravitude do amor, a morte e o silencio.

Catro amigos e unha gran viaxe. Este era o plan de Leo ao rematar os estudos universitarios. En cambio, todo se esborralla uns meses antes de partir, cando os seus colegas se botan atras e Leo debe afrontar unha decision transcendental: desistir ela tamen ou marchar soa. A encrucillada e dificil e as dubidas afogana, pero a ansia por conecer mundo pode mais que todos os medos. Por fin, unha mana de xaneiro fai oidos xordos as advertencias familiares e toma un avion con destino ao sur. Estara fora exactamente seis meses, nin dia mais nin dia menos. Aqui comeza un periplo cheo de aventuras e de personaxes fascinantes no que os seus pes a levaran moito mais lonxe do que nunca imaxinara. Lisboa, Barcelona, Granada, Marrakech, O Cairo e Istambul seran as primeiras escalas desta apaixonante viaxe perseguida por unha enigmatica pintada que aparece nos lugares mais insospeitados: Amote Leo A. Quen estara detras da misteriosa mensaxe? Sera algun dos membros da extravagante tropa de Ruth a que se arrima en Barcelona? Inicia asi unha engaiolante triloxia na que Leo debera resolver estas e outras incognitas que lle deparara o camino, para descubrir que as cousas non sempre son como as sonamos. As veces resultan moito mellores.

Abril de 2011. Un autobus percorre lentamente a Anatolia. No seu interior, Leo sente que lle ferve a cabeza nunha dura batalla entre os medos, as esperanzas e as dubidas. Vai para tres meses que abandonou a sua casa coa intencion de facer unha viaxe polo mundo adiante. Disponia de seis meses e seis mil euros para cumprir o seu sono de atravesar todas as fronteiras, as visibles e as invisibles, e converterse na Marco Polo que admiraba de cativa. Neste tempo, visitou cidades como Barcelona, Lisboa ou Marrakech e aprendeu a dar pasos por si mesma, con todas as satisfaccions e, tamen, todos os erros as costas. A fantastica tropa de Ruth, ese alivio para o seu peto e desazo para o corazon, foi ata o momento a sua mellor aliada contra a morrina que lle pisa, teimuda, os calcanares. Agora, nese vehiculo incomodo que atravesa Turquia, Leo ten que decidir que facer. Que visitar. Con quen. Como. A rapaza bota a man a cabeza acabada de rapar e suspira. Dende logo, esa visita inesperada en Istambul uns dias antes non axuda a tomar unha decision firme. Estacion de transito e a segunda entrega da triloxia Amote Leo A. Logo das peripecias de Destino xalundes, Leo debera superar dificultades e asumir sorpresas tan marabillosas como imprevistas no seu camino. Habera novas cidades, novas amizades e novas pintadas para unha viaxe que parte de cero cada dia. Cales seran os seus proximos pasos? Conseguira Leo cumprir o seu sono? Acompanaa e deixate seducir por un mundo fascinante da man da infatigable Leo A.

«Mamá, volvo á casa. Xa.» Así lle escribe Leo á súa nai unha noite de primavera, catro meses despois do inicio da súa fascinante viaxe polo mundo. A moza non ten gana de máis. Pero non se trata dunha rendición, velaquí unha auténtica arroutada sentimental, rosma Leo ao tempo que centos de imaxes golpean a súa cabeza. O roubo e as cascudas de Barcelona. A saia de tule de Praga. O piso do Trastévere. O Gran Canal de Venecia. O incendio da Alhambra nos ollos. O cheiro das xardas asadas de Eminonu. A mirada triste de Zerdali na Capadocia. As cobras da praza Djema-El-Fna. E, inseparable a todas as lembranzas, esa misteriosa mensaxe que aparece nos recantos máis insospeitados dos lugares que visita: Ámote Leo A. Pero esta madrugada do 11 de maio a Leo tanto lle teñen as pintadas, a morriña do vivido ou os soños aínda por cumprir. Só devece por regresar á casa. En cambio, unha sucesión de acontecementos inesperados fará que a súa vontade dea varias voltas sobre si mesma ata deixala ao bordo do precipicio. Deberá decidir entón se se atreve a dar o gran salto cara ao descoñecido. Claro que isto poñería a súa viaxe patas arriba e podería conducila ao máis alto dos seus desexos ou ao máis escuro dos abismos... Que fará Leo nesta encrucillada? Cumprirá o seu propósito de chegar á casa o 8 de xullo, tal e como prometera? Recuará sobre os seus pasos, ou asomarase ao precipicio dun novo e inesperado destino? Terminal de... chegadas é a terceira e última entrega da triloxía Ámote Leo A. Logo de Destino xalundes e Estación de tránsito, a moza solta os derradeiros lastres que lle quedaban e camiña sen cargas por un mundo no que se borraron todas as fronteiras. Seis meses, seis mil euros, e nada parece ter agora importancia. Tan só resta por saber unha cousa: regresará Leo algún día?

Na "Luzada", a cafetaría de Patricia, conflúen cada mañá os camiños que transitan os personaxes d'' As de bolboreta, a novela de Rosa Aneiros gañadora do Premio Fundación Caixa Galicia de literatura xuvenil 2009. O de Manuel, un neno de orixe africana, a quen lle morreu a súa nai adoptiva, que comparte varias horas do día co seu avó. O de Lola e Eusebio, un matrimonio de persoas maiores que viven soas e deben enfrontar as difíciles decisións que esixen a vellez e a aparición da enfermidade. O de Iqbal, un mozo de pais paquistanís que decidiu marchar de Londres tras os atentados terroristas no metro de 2005. O de Aysel, unha kurda que manifesta a impotencia que sente pola indiferenza con que a comunidade internacional acolle a represión exercida contra o seu pobo por parte do goberno turco. O dos alpinistas do monte Gurugú, dous mozos nixerianos que tentan atravesar o valado da fronteira de Melilla para poder reunirse coa súa tía, que agarda todos os días no bar unha chamada que confirme a chegada dos seus sobriños a Galicia. E tamén o de Paco e Adolfo, dous homes covardes que non aprenderon a considerar as súas mulleres como compañeiras de viaxe, e o da señora Filomena, e o de Ana, e o de Fiño... O xurado do Premio Fundación Caixa Galicia 2009, que outorgou por unanimidade o galardón a esta novela de Rosa Aneiros, sinalou que "Ás de bolboreta presenta unha estrutura non xerarquizada, dividada en breves capítulos onde calquera parte está conectada con todas as demais, un puzzle de pezas engarzado do mesmo xeito que se engarzan as vidas dos personaxes da novela"; salientando, ademais, que "mediante a conexión do cotián con outras historias que poden semellar máis afastadas conséguese unha intensidade narrativa reforzada polo acertado emprego dos rexistros que se van adecuando aos distintos personaxes que conforman a novela". Para concluír que "Ás de bolboreta é un relato triste e esperanzador ao mesmo tempo, fondamente humano, solidario e internacionalista."