T Gwynn Jones – författare

(Classic Welsh novel by T. Gwynn Jones)

"Roedd llais torcalonnus Mrs. Tomos, a''i geiriau gwylltion, ''Dacw fo''r dyn starfiodd fy ngŵr i; i lawr â fo!'' yn swnio yn eu clustiau''n barhaus..."

Mae Gwilym Bevan ar fin taflu''i hun i ddyfroedd y Tafwys pan gaiff ei achub gan ddieithryn, a chael ail gyfle ar fywyd. Dychwela i Gymru a chael gwaith yn y chwarel; a diolch i''w ddysg a''i hyfedredd caiff ei benodi''n arweinydd gan ei gyd-weithwyr. Ond buan iawn ymddengys cymylau anghydfod a gormes ar y gorwel.

Bu trydedd nofel T. Gwynn Jones yn garreg filltir yn hanes y nofel Gymraeg, ac ymhlith y nofelau Cymreig cynharaf i drafod anghydfod diwydiannol.

"Golygfa lle mae''r haearn yn mynd i enaid ydyw." -Cymru

"Nofel ag iddi neges gymdeithasol a gwleidyddol... nofel sosialaidd sy''n ymgyrchu o blaid hawliau''r gweithwyr... Caffaeliad mawr i dwf a datblygiad y nofel Gymraeg oedd nofelau cynnar T. Gwynn Jones." -Alan Llwyd

(English Description)

eBook of a A classic Welsh novel with a socialist message about a quarry worker who finds himself embroiled in a strike. Part of the Llyfrgell Gymraeg Melin Bapur series of Welsh classics.

(Enaid Lewys Meredydd is almost certainly the earliest science fiction novel written in Welsh and is available here for the first time since its original serialisation.)

Noder: Elyfr yw hwn / this is an eBook

"Draw yn y pellter, fel dwy aden wen fawr, roedd dwy long awyr yn troi ac yn hofran, weithiau''n codi ac weithiau''n gostwng uwchben Sir Fôn, a''r naill fel pe buasai yn ymlid yr llall, fel pe buasent ddwy wylan ar yr aden. 

Daethant yn nes, nes. Roeddynt o''r diwedd uwchben Menai. "Gwêl!" ebe Ap Rhys. 

Gwelwyd rhywbeth fel llinyn o dân yn neidio o un llong at y llall, a''r funud nesaf, roedd y naill yn disgyn fel carreg i''r afon, a''r llall yn ymgodi fel pluen i''r awyr." 

Y flwyddyn yw 2002. Hyd ei oes, mae Meredydd Fychan wedi bod yn glaf anymwybodol dan ofal meddyg, yn fyw ond heb ddangos unrhyw arwydd o ymwybyddiaeth. Ond un bore, mae''n deffro, ac yn taeru mai ef yw Lewys Meredydd, bonheddwr fu farw bron i ganrif yn ôl. Does bosib ei fod yn dweud y gwir?

Ysgrifennwyd Enaid Lewys Meredydd yn 1905, ac mae''n ymddangos yn y gyfrol hon ar ffurf llyfr am y tro cyntaf erioed. Y nofel hon, hwyrach, yw''r nofel ffuglen wyddonol cynharaf i''w hysgrifennu yn yr iaith Gymraeg, ac mae''n cynnig cipolwg unigryw o ddychymyg un o Gymry blaenllaw''r oes ynglŷn â''r dyfodol.

Thomas Gwynn Jones (1871-1949) yw un o brif ffigyrau llenyddol a deallusol y byd Cymraeg. Enillodd y Gadair yn 1902 gyda''i awdl Ymadawiad Arthur, ond ar y pryd roedd yn fwy enwog fel nofelydd a newyddiadurwr. Bu''n ysgrifennu ar gyfer nifer o bapurau newydd yn y Gymraeg a''r Saesneg, lle cyhoeddwyd ei nofelau fesul bennod, Enaid Lewis Meredydd yn eu plith, a ymddangosodd yn Papur Pawb yn 1905. Y fersiwn hwn yw''r tro gyntaf i''r nofel ymddangos ar ffurf cyfrol ers i''r nofel ymddangos fel cyfres yn 1905. Mae''r orgraff a''r sillafu wedi''u diweddaru rhywfaint.

(eBook: A classic Welsh love story originally written in 1908 by one of the great literary figures of his day)

"Dewines, duwies, drychiolaeth, pa beth? Rhywbeth ond geneth gyffredin o gig a gwaed. Bwriodd ei hud drosto hyd na wyddai ef pa beth i''w feddwl amdani. Agorodd ffenestr ei henaid iddo, a dangosodd beth o''r trysor ysblennydd oedd yno, heb yn wybod i neb ond iddi hi ei hun, ac heb ei bod hithau hefyd, o ran hynny, yn gwybod fod ynddo ddim oedd mor brin a rhyfeddol." 

Newydd symud i ardal y Minfor yw Merfyn Owen pan, ar siawns, mae''n cwrdd â Lona O''Neil, y Wyddeles brydferth sy''n byw ar gyrion cymdeithas y gymdogaeth. Ond beth fydd goblygiadau eu carwriaeth i safle Merfyn yn y dref - a beth yw cysylltiad teulu Lona â dirgelwch cefndir Merfyn ei hun? 

Ar gael yma fel cyfrol am y tro cyntaf ers dros canrif, ac mewn iaith ac orgraff ddiwygiedig, Lona oedd hoff lyfr T. Gwynn Jones o blith ei nofelau ei hun, ac mae''n glasur Cymraeg o''i chyfnod. Hon yw''r nofel gyntaf gan T. Gwynn Jones i gael ei gyhoeddi ers bron i ganrif cyfan, ac rydym yn bwriadu cyhoeddi holl nofelau''r awdur maes o law.

"Stori serch yw Lona, ac mae''n nofel ddarllenadwy hyd y dydd hwn. Mae''r ddeialog a''r naratif yn ystwyth ac yn naturiol." 

- Alan Llwyd

NODER: Dyma''r fersiwn eLyfr.