Numri i Pranverës 2023 i Revistës Letrare.

Në këtë numër:

Intervistë: Mehmet Elezi: Duke shkruar, shumëfishoj botën dhe veten, nga Arbër Ahmetaj.

Poezi: Agron Tufa. Adrienne Rich (përk. Rielna Paja). Enkeleda Kambo. Miltos Sahturis (përk. Eleana Zhako). Azgan Berbati. Sabit Gecaj. Pierre Alain Milhit (përk. Arbër Ahmetaj)

Prozë: Ivan A. Bunin, Romani i gungaçit, Rinia, Dashuria e parë (përk. Agron Tufa), Arbër Selmani, Trupi im. Omar Muhamed Al Amoudi, Tregim dhe poezi (përk. Elmaz Fida). Nuri Plaku, Qilimi i djegur, Kortezhi i qenve. Kliton Verli, Në arkipelagun maltez, Sevdail Zejnullahu, Ishulli i kërpudhave. Arbër Ahmetaj, Fjalimi. Dritan Kiçi, Fustan për zana.

Kujtesë: Anton Pashku, Një kallëzim pa lidhje, por në mënyrë dëftore. Edi Shukriu, poezi.

Kritikë: Agim Baçi, Pikëpyetjet e pashmangshme të "zërit në heshtje".

"Lëpihet qelqesh hën'' e zbehtë.

Ç''po mih një kthetër në sepet.

Këtu, pa kthyer tash sa vjet,

në shpi të nanës mbetun shkretë,

kush paska hyrë? Kush do të jetë,

që mih kjo kthetër në sepet?"

Agron Tufa, Baladë

"Kujdesesha për vreshtin e kopshtit dhe zieja raki me rruaza, por ti e çoje në lokale dhe e ndërroje me vodkë. Qeshja dhe ngushëllohesha nga gjesti yt unik. Një burrë që nuk e tradhtonte pijen e tij, nuk mund ta tradhtonte as gruan. Dhe kjo më bënte të lumtur."

Nuri Plaku, Qilimi i djegur

"Kam shkatërruar gjëra të mëdha

me duart e mia,

i kam djegur veç se kisha mall për zjarr"

Azgan Berbati, Dëshira të djegura

"Kush është zot më i madh:

unë që flas shumë, apo ti që hesht bukur?"

Sabit Gecaj, Zotët

"Thash se ike, zan!".

"Ku me shku, trim? Nuk më len zemra jote. Ajo asht n''kafaz, po un jam robinë", dhe hapi krahët e ia zgjati koshin e vogël, thurur me degëza të njoma molle me gjethe e lule. Brenda, mbi një tufë të 

fokëve të saj të arta, pulitej zemra e tij. 

"Po e l''shova, ti fikesh trim! Të dhash fjalën se po ta kthej kur t''me sjellish teshat e t''me bash nanë".

Dritan Kiçi, Fustan për zana

*Një natë te Luiza* është një rrëfim mbresëlënës për dashurinë, zbulimin dhe kompleksitetin e emocioneve njerëzore, gjithçka vendosur në sfondin e një mbrëmjeje magjepsëse me xhaz. Protagonisti, një shkrimtar, gjendet në shoqërinë e Luizës, një grua nga Islanda me një të kaluar të trazuar, përfshirë këtu një betejë me varësinë nga droga dhe një përpjekje të dështuar për të qenë aktore në Londër. Përmes ndërveprimit të tyre, rrëfimi zhytet në temat e shprehjes artistike, plagët e lëna nga traumat e së kaluarës dhe fuqinë shëruese të dashurisë dhe letërsisë.

Rrëfimi është strukturuar rreth lidhjes së thellë mes dy individëve në dukje të ndryshëm, të bashkuar nga fati dhe një vlerësim i përbashkët për aspektet më të thella të jetës. Karakteri i gjallë i Luizës, i shënjuar nga luftërat dhe qëndrueshmëria e saj, plotëson natyrën introspektive të protagonistit, duke lejuar një eksplorim të pasur të gjendjes njerëzore.

Ahmetaj përdor me mjeshtëri një prozë reflektuese dhe lirike për të eksploruar kompleksitetin e jetës të brendshme të personazheve, me muzikën që shërben si metaforë për ritmet e paparashikueshme të marrëdhënieve njerëzore.

Ky roman është një shtesë mbresëlënëse në këtë zhanër, që u ofron lexuesve një përvojë thellësisht emocionale dhe intelektualisht stimuluese.

Fundi i viteve nëntëdhjetë. Një "i huaj", student enigmatik i arratisur nga Kosova në Shqipëri gjatë kohës së diktaturës, martohet me Doruntinën, një vajzë nga veriu i Shqipërisë dhe largohet me të diku në Perëndim. Një gjimnazist, i cili, po aq të thellë sa dashuria platonike për Doruntinën, ushqen dashuri edhe për Kosovën, e përjeton këtë ngjarje si një padrejtësi, jo si simbol i bashkimit të ëndërruar gjatë. Dhjetë vite më vonë, niset në kërkim të vajzës së zemrës, të giysmës së tij të humbur. Udhëtimi i tij në Kosové, fill pas luftës, edhe pse i shkurtër është i mbushur me emocione të forta, haluçinacione delirante, mikrodrama rrenqethëse dhe takime me personazhe nga më të pabesueshmit. Ky rrefim me intensitet është një pasqyrë dramatike e atyre ditëve të mëdha historike, mbushur me shtresëzime simbolike mbi konfliktin serbo-shqiptar dhe sidomos të përçarjes së rëndë dhe tronditese mes shqiptarëve. Në këtë roman, Arber Ahmetaj ngre sërish pyetje, luan me mitet, legjendat, vdekjen, jetën dhe dashurinë!

Numri i Pranverës 2023 i Revistës Letrare.

Në këtë numër:

Intervistë: Mehmet Elezi: Duke shkruar, shumëfishoj botën dhe veten, nga Arbër Ahmetaj.

Poezi: Agron Tufa. Adrienne Rich (përk. Rielna Paja). Enkeleda Kambo. Miltos Sahturis (përk. Eleana Zhako). Azgan Berbati. Sabit Gecaj. Pierre Alain Milhit (përk. Arbër Ahmetaj)

Prozë: Ivan A. Bunin, Romani i gungaçit, Rinia, Dashuria e parë (përk. Agron Tufa), Arbër Selmani, Trupi im. Omar Muhamed Al Amoudi, Tregim dhe poezi (përk. Elmaz Fida). Nuri Plaku, Qilimi i djegur, Kortezhi i qenve. Kliton Verli, Në arkipelagun maltez, Sevdail Zejnullahu, Ishulli i kërpudhave. Arbër Ahmetaj, Fjalimi. Dritan Kiçi, Fustan për zana.

Kujtesë: Anton Pashku, Një kallëzim pa lidhje, por në mënyrë dëftore. Edi Shukriu, poezi.

Kritikë: Agim Baçi, Pikëpyetjet e pashmangshme të "zërit në heshtje".

"Lëpihet qelqesh hën'' e zbehtë.

Ç''po mih një kthetër në sepet.

Këtu, pa kthyer tash sa vjet,

në shpi të nanës mbetun shkretë,

kush paska hyrë? Kush do të jetë,

që mih kjo kthetër në sepet?"

Agron Tufa, Baladë

"Kujdesesha për vreshtin e kopshtit dhe zieja raki me rruaza, por ti e çoje në lokale dhe e ndërroje me vodkë. Qeshja dhe ngushëllohesha nga gjesti yt unik. Një burrë që nuk e tradhtonte pijen e tij, nuk mund ta tradhtonte as gruan. Dhe kjo më bënte të lumtur."

Nuri Plaku, Qilimi i djegur

"Kam shkatërruar gjëra të mëdha

me duart e mia,

i kam djegur veç se kisha mall për zjarr"

Azgan Berbati, Dëshira të djegura

"Kush është zot më i madh:

unë që flas shumë, apo ti që hesht bukur?"

Sabit Gecaj, Zotët

"Thash se ike, zan!".

"Ku me shku, trim? Nuk më len zemra jote. Ajo asht n''kafaz, po un jam robinë", dhe hapi krahët e ia zgjati koshin e vogël, thurur me degëza të njoma molle me gjethe e lule. Brenda, mbi një tufë të 

fokëve të saj të arta, pulitej zemra e tij. 

"Po e l''shova, ti fikesh trim! Të dhash fjalën se po ta kthej kur t''me sjellish teshat e t''me bash nanë".

Dritan Kiçi, Fustan për zana

*Një natë te Luiza* është një rrëfim mbresëlënës për dashurinë, zbulimin dhe kompleksitetin e emocioneve njerëzore, gjithçka vendosur në sfondin e një mbrëmjeje magjepsëse me xhaz. Protagonisti, një shkrimtar, gjendet në shoqërinë e Luizës, një grua nga Islanda me një të kaluar të trazuar, përfshirë këtu një betejë me varësinë nga droga dhe një përpjekje të dështuar për të qenë aktore në Londër. Përmes ndërveprimit të tyre, rrëfimi zhytet në temat e shprehjes artistike, plagët e lëna nga traumat e së kaluarës dhe fuqinë shëruese të dashurisë dhe letërsisë.

Rrëfimi është strukturuar rreth lidhjes së thellë mes dy individëve në dukje të ndryshëm, të bashkuar nga fati dhe një vlerësim i përbashkët për aspektet më të thella të jetës. Karakteri i gjallë i Luizës, i shënjuar nga luftërat dhe qëndrueshmëria e saj, plotëson natyrën introspektive të protagonistit, duke lejuar një eksplorim të pasur të gjendjes njerëzore.

Ahmetaj përdor me mjeshtëri një prozë reflektuese dhe lirike për të eksploruar kompleksitetin e jetës të brendshme të personazheve, me muzikën që shërben si metaforë për ritmet e paparashikueshme të marrëdhënieve njerëzore.

Ky roman është një shtesë mbresëlënëse në këtë zhanër, që u ofron lexuesve një përvojë thellësisht emocionale dhe intelektualisht stimuluese.

Fundi i viteve nëntëdhjetë. Një "i huaj", student enigmatik i arratisur nga Kosova në Shqipëri gjatë kohës së diktaturës, martohet me Doruntinën, një vajzë nga veriu i Shqipërisë dhe largohet me të diku në Perëndim. Një gjimnazist, i cili, po aq të thellë sa dashuria platonike për Doruntinën, ushqen dashuri edhe për Kosovën, e përjeton këtë ngjarje si një padrejtësi, jo si simbol i bashkimit të ëndërruar gjatë. Dhjetë vite më vonë, niset në kërkim të vajzës së zemrës, të giysmës së tij të humbur. Udhëtimi i tij në Kosové, fill pas luftës, edhe pse i shkurtër është i mbushur me emocione të forta, haluçinacione delirante, mikrodrama rrenqethëse dhe takime me personazhe nga më të pabesueshmit. Ky rrefim me intensitet është një pasqyrë dramatike e atyre ditëve të mëdha historike, mbushur me shtresëzime simbolike mbi konfliktin serbo-shqiptar dhe sidomos të përçarjes së rëndë dhe tronditese mes shqiptarëve. Në këtë roman, Arber Ahmetaj ngre sërish pyetje, luan me mitet, legjendat, vdekjen, jetën dhe dashurinë!